Làm Đúng Tư Vấn PCCC – Công Trình Đạt Nghiệm Thu Ngay Lần Đầu

Phòng cháy chữa cháy không phải lúc nào cũng được quan tâm đúng mức — cho đến khi công trình bị kiểm tra, đình chỉ hoặc buộc dừng hoạt động. Không ít chủ đầu tư chỉ “giật mình” khi đối diện nguy cơ xử phạt nặng, hồ sơ bị trả lại liên tục và chi phí khắc phục đội lên gấp nhiều lần. Sai lầm lớn nhất là xem nhẹ tư vấn PCCC ngay từ đầu, biến một yêu cầu an toàn bắt buộc thành rủi ro pháp lý và gánh nặng tài chính khó lường.

1. Tư vấn PCCC là gì và vai trò của đơn vị tư vấn phòng cháy chữa cháy

Theo quy định pháp luật và thực tiễn vận hành, tư vấn PCCC là hoạt động hỗ trợ chuyên nghiệp giúp chủ đầu tư, doanh nghiệp và đơn vị thi công áp dụng chính xác các quy định về an toàn cháy nổ vào từng công trình cụ thể.

Dịch vụ này không đơn thuần là việc vẽ bản vẽ mà bao gồm một chuỗi các hoạt động kỹ thuật và pháp lý chuyên sâu:

• Khảo sát hiện trạng công trình: Đánh giá diện tích, kết cấu và công năng để xác định mức độ nguy cơ cháy nổ theo Phụ lục II – Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
• Lập giải pháp kỹ thuật PCCC: Tính toán lưu lượng nước, lựa chọn hệ thống báo cháy, chữa cháy (Sprinkler, vách tường, khí sạch…) phù hợp với đặc thù công trình.
• Thiết kế hồ sơ thẩm duyệt: Hoàn thiện bản vẽ CAD, thuyết minh kỹ thuật và bảng tính toán thủy lực để chuẩn bị cho bước thẩm duyệt.
• Tư vấn pháp lý và thủ tục PCCC: Hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ theo các mẫu quy định như mẫu PC11 (thẩm duyệt) hay mẫu PC15, PC17 (nghiệm thu).

Đơn vị tư vấn đóng vai trò là “người phiên dịch” giữa ngôn ngữ pháp luật khắt khe và thực tế thi công, giúp dự án “làm đúng ngay từ đầu”.

2. Khi nào cần tư vấn PCCC?

Không phải mọi công trình đều giống nhau, nhưng với các dự án thuộc diện quản lý, việc có tư vấn PCCC không phải lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc ở các giai đoạn sau:

Nhiều chủ đầu tư chỉ phát hiện sai sót khi sắp bị kiểm tra, lúc này việc sửa chữa vừa gấp rút vừa tốn kém. PCCC Duy An hiện đang hỗ trợ rà soát hồ sơ và hiện trạng công trình miễn phí cho các dự án chuẩn bị nghiệm thu hoặc thanh tra.

Tư vấn PCCC trong giai đoạn thẩm duyệt thiết kế

Các dự án xây dựng mới, điều chỉnh thiết kế hoặc thay đổi công năng thuộc danh mục quản lý theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP phải thực hiện thẩm duyệt PCCC ngay từ khâu thiết kế.

Một số loại công trình tiêu biểu gồm:

• Nhà xưởng, kho bãi có nguy cơ cháy nổ

• Chung cư, nhà cao tầng, khách sạn, trung tâm thương mại

• Bệnh viện, trường học, cơ sở y tế

Tư vấn PCCC trước khi thi công và cải tạo công trình

Tư vấn PCCC cần được triển khai từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư để xác định rõ công trình có bắt buộc lắp hệ thống PCCC tự động hay không.
Đặc biệt, khi cải tạo làm tăng quy mô hoặc thay đổi công năng, theo QCVN 06:2022 (sửa đổi 2023), các yêu cầu an toàn cháy mới bắt buộc phải áp dụng cho toàn bộ hoặc phần công trình được cải tạo.

Tư vấn PCCC khi nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng

Trước khi vận hành, công trình phải được kiểm tra nghiệm thu PCCC bởi cơ quan Công an. Nếu không có tư vấn bài bản, việc thi công sai so với hồ sơ đã duyệt rất dễ xảy ra, dẫn đến không đủ điều kiện cấp phép hoạt động.

3. Vì sao nhiều chủ đầu tư chỉ làm PCCC khi sắp bị kiểm tra

Dù PCCC là yêu cầu bắt buộc và mang tính sống còn, nhiều công trình vẫn trì hoãn triển khai bài bản do những nguyên nhân phổ biến sau:

• Nhầm lẫn PCCC là thủ tục hành chính: Nhiều chủ đầu tư chỉ coi PCCC là hồ sơ để “đủ điều kiện kinh doanh”, làm cho có để đối phó kiểm tra, thay vì đầu tư một hệ thống bảo vệ thực chất.

• Tâm lý né chi phí tư vấn PCCC ban đầu: Hệ thống PCCC chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí MEP, nên không ít đơn vị cắt giảm khâu tư vấn, thiết kế hoặc thiết bị, dẫn đến làm sai – làm thiếu ngay từ đầu.

• Không theo kịp quy định pháp luật PCCC mới: Văn bản pháp luật PCCC cập nhật nhanh, từ Nghị định 136/2020 sang 105/2025, từ TCVN 3890 sang QCVN 10:2026, khiến nhiều doanh nghiệp không kịp theo dõi và áp dụng.

• Thiếu hiểu biết pháp luật: Chủ nhà trọ, hộ kinh doanh nhỏ lẻ thường không biết công trình của mình thuộc diện bắt buộc phải lắp hệ thống báo cháy, truyền tin hay cảnh báo sớm.

• Chỉ phản ứng khi bị thanh tra, kiểm tra PCCC: Tâm lý chủ quan “cháy nổ khó xảy ra” khiến nhiều người chỉ cuống cuồng xử lý khi có thanh tra hoặc khi chứng kiến các vụ cháy nghiêm trọng.

4. Rủi ro nghiêm trọng khi làm PCCC theo kiểu đối phó

Làm PCCC cho “đủ hồ sơ” không giúp tiết kiệm chi phí, mà ngược lại còn kéo theo nhiều rủi ro lớn:

• Nguy cơ bị xử phạt, đình chỉ và truy cứu trách nhiệm: Không thẩm duyệt, không nghiệm thu hệ thống PCCC có thể bị phạt từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP. Trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng, chủ cơ sở còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thiếu các thiết bị bắt buộc như truyền tin báo cháy.

• Hồ sơ PCCC bị trả lại nhiều lần, kéo dài tiến độ: Sai thẩm quyền, thiếu biểu mẫu PC11, hoặc nộp hồ sơ điện tử sai định dạng, vượt dung lượng quy định khiến quá trình thẩm duyệt kéo dài, ảnh hưởng tiến độ khai thác công trình.

• Chi phí cải tạo, sửa chữa hệ thống PCCC đội lên cao: Khi công trình đã hoàn thiện, việc buộc phải cải tạo, đục phá để bổ sung hệ thống PCCC hoặc thay đổi vật liệu chống cháy sẽ tốn kém gấp nhiều lần so với làm đúng ngay từ khâu thiết kế.

• Hệ thống PCCC không hoạt động khi xảy ra cháy: Không ít công trình có đầy đủ thiết bị nhưng thi công sai kỹ thuật, dẫn đến bơm không đủ áp, đầu phun không kích hoạt, chuông báo cháy hoạt động chập chờn – khiến hệ thống gần như vô dụng khi hỏa hoạn thực sự xảy ra.

Đây cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp tìm đến các đơn vị tư vấn PCCC uy tín như Duy An để kiểm tra lại toàn bộ hệ thống trước khi bị thanh tra, nhằm tránh vừa bị phạt vừa phải cải tạo gấp.

5. Lợi ích khi thực hiện tư vấn PCCC ngay từ đầu dự án

Đầu tư tư vấn PCCC sớm không phải là chi phí phát sinh, mà là giải pháp giúp công trình vận hành an toàn và bền vững:

• Tuân thủ đúng quy định mới nhất: Đơn vị tư vấn cập nhật kịp thời các quy chuẩn như QCVN 10:2026/BCA, tập trung vào hiệu quả dập lửa thực tế thay vì làm cho đủ hình thức.

• Tối ưu chi phí, tránh lãng phí: Tính toán chính xác bể nước, máy bơm, thiết bị PCCC phù hợp với quy mô công trình, tránh mua thừa gây tốn kém hoặc mua thiếu dẫn đến rủi ro.

• Rút ngắn thời gian thẩm duyệt và nghiệm thu: Hồ sơ được chuẩn bị đúng ngay từ đầu giúp thẩm duyệt, nghiệm thu nhanh gọn, không bị chậm khai thác hoặc đình trệ hoạt động.

• Nâng cao an toàn, uy tín và giá trị công trình: Công trình đạt chuẩn PCCC tạo niềm tin cho nhân viên, khách hàng, đối tác và có thể giúp giảm chi phí bảo hiểm cháy nổ bắt buộc.

• Dễ dàng tích hợp công nghệ hiện đại: Tư vấn sớm giúp áp dụng các giải pháp báo cháy sớm, kết nối trực tiếp với lực lượng PCCC, hạn chế báo động giả và rút ngắn thời gian xử lý sự cố.

Công tác PCCC không phải là gánh nặng thủ tục mà là một phần thiết yếu của quản trị rủi ro doanh nghiệp. Việc lựa chọn đơn vị tư vấn PCCC uy tín ngay từ khi khởi thảo dự án chính là cách thông minh nhất để bảo vệ lợi nhuận và sự phát triển trường tồn của công trình.

Việc làm PCCC ngay từ đầu cũng giống như việc bạn xây dựng một ngôi nhà có nền móng vững chắc. Nếu đợi đến khi nhà sắp sập mới lo gia cố móng, bạn sẽ phải tốn kém hơn rất nhiều và luôn sống trong nỗi sợ hãi về sự an toàn của chính mình.