Thẩm Định PCCC Khác Gì Nghiệm Thu PCCC?

Trong quá trình đầu tư xây dựng, hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là hạng mục bắt buộc và giữ vai trò then chốt để công trình đủ điều kiện đưa vào hoạt động hợp pháp. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều chủ đầu tư và doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn hoặc đánh đồng giữa hai thủ tục quan trọng: Thẩm định PCCC và Nghiệm thu PCCC.

Việc hiểu sai hai khái niệm này không chỉ khiến hồ sơ pháp lý chuẩn bị không đúng, làm chậm tiến độ thi công – vận hành, mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng như bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục sai phạm, thậm chí đình chỉ hoạt động của công trình.

Với kinh nghiệm đồng hành cùng hàng trăm dự án PCCC trên toàn quốc, PCCC Duy An sẽ giúp bạn phân biệt rõ ràng, đúng bản chất giữa thẩm định và nghiệm thu PCCC, đồng thời cập nhật các điểm thay đổi quan trọng theo Luật PCCC & CNCH mới, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, để chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu và tránh các rủi ro không đáng có.

Thẩm định (thẩm duyệt) thiết kế về phòng cháy chữa cháy (PCCC) là quá trình cơ quan có thẩm quyền như Cục Cảnh sát PCCC & CNCH hoặc Phòng Cảnh sát PCCC cấp tỉnh/thành phố tiến hành xem xét, đánh giá và đối chiếu các giải pháp PCCC thể hiện trên hồ sơ thiết kế, bản vẽ kỹ thuật với quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC hiện hành.

Hiểu một cách đơn giản, đây là bước “kiểm tra trên hồ sơ, giấy tờ” trước khi thi công, nhằm đảm bảo rằng phương án PCCC của công trình được thiết kế đúng quy định, an toàn và khả thi ngay từ giai đoạn ý tưởng. Việc thẩm định PCCC giúp chủ đầu tư phát hiện sớm các sai sót, kịp thời điều chỉnh thiết kế, tránh phải sửa chữa, bổ sung tốn kém trong quá trình thi công sau này.

Thẩm định (thẩm duyệt) PCCC là điều kiện bắt buộc trước khi khởi công xây dựng đối với các công trình thuộc diện quản lý về PCCC theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, việc thẩm duyệt phải được hoàn thành trước khi tiến hành thi công xây dựng mới, cải tạo hoặc thay đổi công năng công trình. Trường hợp chủ đầu tư chưa được cấp văn bản chấp thuận thẩm duyệt thiết kế PCCC nhưng vẫn khởi công, hành vi này sẽ bị xem là vi phạm quy định pháp luật về PCCC.

Hệ quả có thể bao gồm xử phạt hành chính, buộc dừng thi công, thậm chí yêu cầu tháo dỡ, khắc phục các hạng mục xây dựng không phù hợp với phương án PCCC đã được thẩm duyệt, gây thiệt hại lớn về thời gian và chi phí cho chủ đầu tư.

Trong quá trình thẩm định (thẩm duyệt) thiết kế về PCCC, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, đánh giá toàn diện các giải pháp an toàn cháy nổ của công trình, bao gồm:

• Khoảng cách an toàn PCCC giữa các hạng mục, công trình lân cận nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan.

• Bố trí hệ thống giao thông phục vụ chữa cháy, đảm bảo xe chữa cháy có thể tiếp cận, triển khai phương tiện khi xảy ra sự cố.

• Giải pháp thoát nạn, bao gồm số lượng, vị trí lối thoát hiểm, cầu thang thoát nạn, hành lang an toàn theo đúng tiêu chuẩn.

• Thiết kế hệ thống báo cháy và chữa cháy, như hệ thống báo cháy tự động, sprinkler, chữa cháy bằng khí, bọt hoặc các hệ thống chuyên dụng khác phù hợp với tính chất công trình.

• Giải pháp ngăn cháy lan, gồm tường, vách ngăn, cửa chống cháy và các cấu kiện bảo vệ nhằm khoanh vùng đám cháy hiệu quả.

Khi hồ sơ PCCC đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định, chủ đầu tư sẽ được cấp Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về PCCC (hoặc văn bản chấp thuận kết quả thẩm duyệt).

Đây là căn cứ pháp lý bắt buộc để cơ quan chuyên môn về xây dựng xem xét và cấp giấy phép xây dựng, đồng thời là nền tảng để triển khai thi công hệ thống PCCC đúng thiết kế đã được phê duyệt.

Nếu thẩm định PCCC là bước “xem xét, phê duyệt trên hồ sơ thiết kế” thì nghiệm thu PCCC chính là bước “kiểm tra trực tiếp ngoài thực tế” tại công trình.

Nghiệm thu PCCC là quá trình kiểm tra, đánh giá và thử nghiệm các hệ thống, thiết bị PCCC sau khi đã được thi công, lắp đặt hoàn chỉnh, nhằm xác nhận rằng toàn bộ hệ thống được triển khai đúng theo thiết kế đã thẩm duyệt, vận hành ổn định và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn PCCC theo quy định pháp luật.

Trong buổi nghiệm thu, đoàn kiểm tra (gồm đại diện chủ đầu tư, đơn vị thi công và cơ quan Công an có thẩm quyền) sẽ tiến hành kiểm tra toàn diện các nội dung sau:

• Đối chiếu giữa thực tế thi công và hồ sơ thiết kế PCCC đã được thẩm duyệt, đảm bảo thi công đúng, đủ và không sai lệch.

• Thử nghiệm khả năng hoạt động của hệ thống PCCC, như kích hoạt đầu báo cháy, kiểm tra trung tâm báo cháy, áp lực nước của trạm bơm, khả năng phun của đầu sprinkler, vòi chữa cháy…

• Kiểm tra nguồn gốc, chứng chỉ kiểm định của các thiết bị PCCC đã lắp đặt theo đúng quy định.

• Rà soát hồ sơ hoàn công, tài liệu kỹ thuật và đánh giá năng lực tổ chức, vận hành của lực lượng PCCC cơ sở.

Theo thống kê thực tế, khoảng 60–70% hồ sơ PCCC bị trả lại hoặc không được chấp thuận xuất phát từ những sai sót cơ bản của chủ đầu tư trong quá trình thẩm định và nghiệm thu PCCC. Đây là các lỗi tưởng chừng nhỏ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến tính pháp lý và khả năng vận hành của công trình.

1. Thi công không đúng thiết kế đã thẩm duyệt
   Chủ đầu tư tự ý cắt giảm thiết bị, thay đổi chủng loại hoặc điều chỉnh vị trí đầu phun, đầu báo… so với bản vẽ đã được thẩm duyệt mà không thực hiện thủ tục xin điều chỉnh theo quy định.

2. Sử dụng thiết bị PCCC không đạt chuẩn
   Lắp đặt vật tư, thiết bị không có tem kiểm định, nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng hoặc không phù hợp với hồ sơ thiết kế được phê duyệt.

3. Hồ sơ pháp lý và kỹ thuật không đầy đủ, thiếu minh bạch
   Thiếu bản vẽ hoàn công, nhật ký thi công, biên bản nghiệm thu nội bộ hoặc chứng chỉ năng lực của đơn vị thi công, tư vấn, dẫn đến hồ sơ không đủ điều kiện xem xét nghiệm thu.

4. Lối thoát nạn không đảm bảo an toàn
   Đây là lỗi phổ biến nhất, đặc biệt tại nhà xưởng, kho hàng, bệnh viện khi lối thoát hiểm bị che chắn hoặc sử dụng để chứa hàng hóa, vi phạm nghiêm trọng quy định an toàn PCCC.

Theo quy định mới, thuật ngữ “Thẩm duyệt thiết kế PCCC” sẽ chính thức được thay thế bằng “Thẩm định thiết kế PCCC”.

Sự thay đổi này không chỉ mang tính tên gọi, mà còn thể hiện chuyển hướng quản lý từ cơ chế kiểm soát sang cơ chế đồng hành, hỗ trợ chủ đầu tư trong việc xây dựng phương án PCCC đúng quy chuẩn ngay từ đầu, hạn chế sửa đổi, bổ sung nhiều lần như trước đây.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi phải tự xoay xở giữa các quy định pháp lý PCCC liên tục thay đổi, dẫn đến hồ sơ sai sót, kéo dài thời gian thẩm định – nghiệm thu và ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch vận hành.

Thấu hiểu những vướng mắc đó, PCCC Duy An cung cấp giải pháp PCCC trọn gói, giúp doanh nghiệp loại bỏ hoàn toàn rủi ro về thủ tục, kiểm soát chặt chẽ tiến độ và đảm bảo nghiệm thu PCCC đạt ngay từ lần đầu.