1. Thẩm định phòng cháy chữa cháy là gì?
Thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy là quá trình cơ quan Công an có thẩm quyền kiểm tra và đối chiếu các giải pháp, nội dung thiết kế PCCC của dự án, công trình hoặc phương tiện giao thông cơ giới với quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về PCCC theo quy định của pháp luật.

Đây không chỉ là một thủ tục hành chính, mà là căn cứ pháp lý bắt buộc để cơ quan quản lý nhà nước đánh giá mức độ an toàn cháy nổ của công trình ngay từ giai đoạn thiết kế.
Việc thẩm duyệt PCCC có vai trò quan trọng trong:
-
Làm cơ sở để phê duyệt quy hoạch, dự án đầu tư và cấp giấy phép xây dựng
-
Đảm bảo các giải pháp ngăn cháy, thoát nạn, cấp nước chữa cháy và hệ thống chữa cháy được thiết kế đúng tiêu chuẩn kỹ thuật ngay từ đầu
-
Là điều kiện bắt buộc để thực hiện bước nghiệm thu về PCCC trước khi công trình được đưa vào sử dụng hoặc hoạt động
Theo quy định hiện hành, hồ sơ thiết kế PCCC phải do đơn vị có đủ điều kiện năng lực lập và phải được cơ quan Công an có thẩm quyền thẩm duyệt và cấp văn bản hợp lệ. Nếu chủ đầu tư chưa có đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu, việc sử dụng dịch vụ trọn gói của PCCC Duy An sẽ giúp đảm bảo hồ sơ đúng chuẩn ngay từ lần nộp đầu tiên.
2. Những loại công trình bắt buộc phải thẩm định PCCC
Theo Phụ lục V Nghị định 50/2024/NĐ-CP, danh mục công trình phải thẩm duyệt thiết kế về PCCC được quy định rất rộng, áp dụng cho nhiều loại hình từ nhà ở, giáo dục đến thương mại và công nghiệp. Trong thực tế, các nhóm công trình sau đây là những đối tượng phổ biến nhất phải thực hiện thủ tục này:

Nhóm nhà ở và nhà làm việc
Các công trình thuộc nhóm nhà ở tập trung và nhà làm việc có quy mô lớn đều thuộc diện bắt buộc thẩm duyệt, cụ thể:
-
Nhà làm việc của cơ quan nhà nước khi có chiều cao từ 7 tầng trở lên hoặc khối tích từ 5.000 m³ trở lên
-
Nhà chung cư, nhà tập thể, ký túc xá, khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ khi có từ 7 tầng trở lên hoặc khối tích từ 5.000 m³ trở lên
-
Nhà làm việc của doanh nghiệp, tổ chức chính trị – xã hội nếu có quy mô tương đương, tức là từ 7 tầng hoặc từ 5.000 m³ trở lên
Nhóm công trình giáo dục và y tế
Do đặc thù tập trung đông người và có nhiều đối tượng cần bảo vệ, nhóm công trình giáo dục và y tế được quản lý rất chặt về PCCC:
-
Nhà trẻ, trường mẫu giáo, mầm non: phải thẩm duyệt khi cao từ 3 tầng trở lên hoặc khối tích từ 3.000 m³ trở lên
-
Trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông: thuộc diện thẩm duyệt khi khối tích từ 5.000 m³ trở lên
-
Học viện, trường đại học, cao đẳng, cơ sở dạy nghề: khi cao từ 5 tầng trở lên hoặc khối tích từ 5.000 m³ trở lên
-
Bệnh viện: khi cao từ 3 tầng trở lên hoặc khối tích từ 3.000 m³ trở lên
-
Phòng khám đa khoa, trung tâm y tế: khi cao từ 5 tầng trở lên hoặc khối tích từ 3.000 m³ trở lên
Nhóm công trình văn hóa, thể thao và thương mại
Các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng và kinh doanh dịch vụ cũng thuộc diện quản lý PCCC nghiêm ngặt:
-
Nhà hát, rạp chiếu phim, rạp xiếc: có từ 300 chỗ ngồi trở lên
-
Trung tâm hội nghị, nhà văn hóa: khi cao từ 5 tầng trở lên hoặc khối tích từ 5.000 m³ trở lên
-
Cơ sở karaoke, vũ trường: khi cao từ 3 tầng trở lên hoặc khối tích từ 1.500 m³ trở lên
-
Chợ, trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng: khi khối tích từ 3.000 m³ trở lên
Nhóm công trình công nghiệp và hạ tầng
Đây là nhóm có nguy cơ cháy nổ cao nên hầu hết đều phải thẩm duyệt:
-
Công trình sản xuất công nghiệp: căn cứ theo hạng nguy hiểm cháy nổ (A, B, C, D, E), các công trình có khối tích từ 5.000 m³ đến 15.000 m³ trở lên đều thuộc diện bắt buộc thẩm duyệt
-
Cửa hàng kinh doanh xăng dầu: chỉ cần có từ 01 cột bơm trở lên là đã phải thẩm duyệt thiết kế PCCC
-
Kho hàng hóa, kho vật tư dễ cháy: khi khối tích từ 5.000 m³ trở lên
3. Những trường hợp công trình thường bị nhầm là “không cần” thẩm định PCCC
Trong thực tế, rất nhiều chủ đầu tư cho rằng công trình của mình quy mô nhỏ hoặc chỉ sửa chữa, cải tạo nhẹ nên không phải làm thẩm duyệt PCCC. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành quy định khá chặt chẽ về các trường hợp phát sinh nghĩa vụ thẩm duyệt, kể cả với công trình đã tồn tại.

Công trình cải tạo, thay đổi tính chất sử dụng
Một công trình đã từng được thẩm duyệt PCCC vẫn bắt buộc phải thẩm duyệt lại nếu việc cải tạo, sửa chữa làm phát sinh các thay đổi ảnh hưởng đến an toàn cháy, bao gồm:
-
Tăng quy mô như tăng số tầng hoặc tăng diện tích, thể tích khoang cháy
-
Thay đổi thang bộ thoát nạn, bao gồm chủng loại, vị trí hoặc cấu tạo
-
Giảm số lượng lối thoát nạn của từng tầng hoặc của toàn bộ công trình
-
Lắp mới hoặc thay thế các hệ thống PCCC như hệ thống báo cháy, hệ thống chữa cháy
-
Thay đổi công năng sử dụng theo hướng làm tăng mức độ nguy hiểm cháy, ví dụ chuyển từ kho chứa hàng hóa thông thường sang kho chứa vật liệu dễ cháy
Những thay đổi này đều làm thay đổi các giải pháp an toàn cháy ban đầu, nên theo quy định phải thực hiện lại thủ tục thẩm duyệt thiết kế PCCC.
Nhà ở riêng lẻ kết hợp kinh doanh
Nhà ở riêng lẻ phục vụ mục đích sinh hoạt gia đình thông thường không thuộc diện thẩm duyệt thiết kế PCCC. Tuy nhiên, khi nhà ở được sử dụng cho các mục đích có nguy cơ cháy cao hoặc tập trung đông người, thì sẽ thuộc diện quản lý nghiêm ngặt hơn, điển hình như:
-
Nhà ở kết hợp kinh doanh như shophouse, văn phòng làm việc, trung tâm dạy học tại nhà
-
Nhà nhiều tầng cho thuê trọ, thường được gọi là chung cư mini
-
Nhà có hệ thống điện công suất lớn hoặc lưu trữ, kinh doanh vật liệu dễ cháy, dễ nổ
Trong các trường hợp này, công trình có thể bị yêu cầu thực hiện các thủ tục về PCCC tương ứng, trong đó có thẩm duyệt thiết kế nếu đáp ứng tiêu chí về quy mô hoặc tính chất nguy hiểm cháy.
Nhầm lẫn về “khối tích nhỏ”
Nhiều chủ đầu tư cho rằng công trình dưới 7 tầng hoặc có khối tích nhỏ hơn 5.000 m³ thì hoàn toàn không phải lo về PCCC. Thực tế không phải như vậy.
Theo quy định, các công trình chưa đến ngưỡng phải lập hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC vẫn bắt buộc phải bảo đảm các điều kiện an toàn về PCCC theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, bao gồm lối thoát nạn, trang bị phương tiện chữa cháy, hệ thống điện an toàn và các yêu cầu kỹ thuật khác.
Nói cách khác, không phải không thuộc diện thẩm duyệt thì được bỏ qua nghĩa vụ PCCC, mà chỉ là áp dụng ở mức quản lý khác.
Trong thực tế, đây chính là nhóm công trình dễ bị xử phạt nhất do chủ đầu tư chủ quan. Rất nhiều trường hợp chỉ khi bị kiểm tra hoặc yêu cầu nghiệm thu mới phát hiện hồ sơ PCCC chưa hợp lệ. Để tránh rơi vào tình huống này, nhiều chủ đầu tư lựa chọn PCCC Duy An để tư vấn pccc, kiểm tra lại toàn bộ phương án PCCC trước khi triển khai hoặc cải tạo công trình.
4. Cách tự kiểm tra nhanh công trình có cần thẩm duyệt PCCC hay không
Chủ đầu tư có thể tự xác định sơ bộ nghĩa vụ thẩm duyệt PCCC của công trình chỉ trong vài phút bằng cách thực hiện 3 bước sau:
Bước 1: Xác định quy mô thực tế của công trình
Trước hết, cần nắm chính xác hai thông số cơ bản:
-
Số tầng: được tính từ mặt đất lên đến tầng cao nhất của công trình, bao gồm cả tầng lửng và tầng áp mái nếu có.
-
Khối tích PCCC (m³): đây là thông số quan trọng nhất để xác định nghĩa vụ thẩm duyệt.
Khối tích PCCC được tính bằng tổng diện tích sàn nhân với chiều cao trung bình của công trình (tính từ mặt đất đến sàn tầng cao nhất).
Công thức áp dụng:
Khối tích PCCC = Tổng diện tích sàn (m²) × Chiều cao trung bình (m)
Bước 2: Đối chiếu với ngưỡng quy định
Căn cứ QCVN 06:2020/BXD và Nghị định 50/2024/NĐ-CP, có thể kiểm tra nhanh theo nguyên tắc sau:
-
Nếu công trình từ 7 tầng trở lên hoặc có khối tích từ 5.000 m³ trở lên, thì chắc chắn phải lập hồ sơ thiết kế PCCC để thẩm duyệt trong bộ hồ sơ xin phép xây dựng.
-
Nếu công trình chưa đạt các ngưỡng trên, vẫn cần tiếp tục kiểm tra loại hình sử dụng của công trình. Một số công trình đặc thù tại Phụ lục V có ngưỡng thấp hơn, ví dụ như cơ sở karaoke chỉ cần từ 3 tầng hoặc từ 1.500 m³ trở lên đã thuộc diện bắt buộc thẩm duyệt.
Bước 3: Xác định cơ quan có thẩm quyền thẩm duyệt
Sau khi biết công trình thuộc diện phải thẩm duyệt, cần xác định đúng cơ quan giải quyết hồ sơ:
-
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thẩm duyệt đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, công trình cao trên 150 m hoặc công trình nằm trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên.
-
Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH cấp tỉnh thực hiện thẩm duyệt đối với phần lớn các công trình dân dụng, thương mại và công nghiệp còn lại trong phạm vi địa phương quản lý.
Nếu sau khi thực hiện 3 bước trên mà bạn vẫn chưa chắc chắn, việc gửi mặt bằng, bản vẽ hoặc thông số công trình cho PCCC Duy An để được kiểm tra miễn phí sẽ giúp bạn có câu trả lời chính xác trước khi nộp hồ sơ cho cơ quan Công an.
5. Lời khuyên dành cho chủ đầu tư
Thực hiện đúng quy định thẩm duyệt PCCC giúp tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ an toàn cho công trình. Chủ đầu tư cần lưu ý:

-
Chọn đơn vị tư vấn đủ điều kiện pháp lý, có chứng chỉ hành nghề và năng lực thực tế, không chỉ dựa vào giá rẻ.
-
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu, gồm văn bản đề nghị (PC06), giấy tờ đất đai, dự toán và bản vẽ thiết kế PCCC.
-
Không đưa công trình vào sử dụng khi chưa nghiệm thu PCCC, vì có thể bị phạt nặng và chịu trách nhiệm hình sự nếu xảy ra sự cố.
-
Sử dụng thiết bị PCCC đạt chuẩn, có CO, CQ và được kiểm định theo quy định.
-
Bảo trì, kiểm tra hệ thống PCCC định kỳ để luôn sẵn sàng hoạt động.
Thẩm duyệt PCCC là nền tảng an toàn cho công trình. Khi xây dựng hoặc cải tạo, chủ đầu tư nên đối chiếu sớm với Nghị định 50/2024/NĐ-CP để tránh vướng mắc pháp lý và chậm tiến độ.
Nếu bạn đang chuẩn bị xây dựng, cải tạo hoặc đưa công trình vào hoạt động mà chưa chắc hồ sơ PCCC đã đúng quy định, đừng để đến lúc bị kiểm tra mới xử lý. PCCC Duy An sẵn sàng hỗ trợ rà soát quy mô công trình, tư vấn nghĩa vụ thẩm duyệt và lập hồ sơ PCCC theo đúng Nghị định 50/2024/NĐ-CP, giúp chủ đầu tư yên tâm về pháp lý ngay từ đầu.
Liên hệ PCCC Duy An – Hotline: 091 2211 084 để được tư vấn nhanh và chính xác, tránh phát sinh chi phí và chậm tiến độ khi công trình đi vào vận hành.

