Trong quá trình đầu tư xây dựng, mở rộng nhà xưởng hay đưa công trình vào hoạt động, nhiều doanh nghiệp thường tập trung vào tiến độ, chi phí và công năng sử dụng, trong khi công tác thẩm định phòng cháy chữa cháy (PCCC) lại bị xem nhẹ hoặc thực hiện mang tính đối phó.
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp chỉ bắt đầu “chạy” hồ sơ PCCC khi bị cơ quan chức năng kiểm tra, lập biên bản hoặc đình chỉ hoạt động. Khi đó, chi phí xử lý không chỉ dừng lại ở tiền phạt, mà còn kéo theo hàng loạt hệ lụy như chậm tiến độ khai thác, mất uy tín và phát sinh chi phí khắc phục rất lớn.
Vậy nếu không thẩm định PCCC, doanh nghiệp có thể bị xử phạt như thế nào? Mức độ rủi ro ra sao? Và làm thế nào để tránh vi phạm ngay từ đầu? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.
1. Vì sao nhiều doanh nghiệp “chủ quan” với thẩm định PCCC?
Trong bối cảnh các quy định pháp luật về an toàn phòng cháy và chữa cháy (PCCC) ngày càng được siết chặt, trên thực tế vẫn còn không ít doanh nghiệp chỉ bắt đầu quan tâm đến hồ sơ pháp lý PCCC khi bị kiểm tra đột xuất, thậm chí là khi đã bị yêu cầu đình chỉ thi công hoặc tạm dừng hoạt động.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hai cách hiểu chưa đúng:
- Thứ nhất, nhiều doanh nghiệp cho rằng công trình có quy mô nhỏ thì không thuộc diện phải thẩm duyệt.
- Thứ hai, vẫn tồn tại tư duy “thi công trước, hoàn thiện hồ sơ sau“.
Tuy nhiên, việc không thực hiện thẩm định thiết kế PCCC không đơn thuần là một thiếu sót về thủ tục hành chính, mà được xác định là hành vi vi phạm quy định pháp luật về PCCC. Hệ quả có thể bao gồm các mức xử phạt nghiêm khắc, biện pháp đình chỉ thi công hoặc hoạt động trong thời gian dài, kéo theo những tổn thất đáng kể về tài chính cũng như uy tín của doanh nghiệp.
2. Thẩm định PCCC là gì và trường hợp nào bắt buộc phải thực hiện?
Nói một cách đơn giản, thẩm duyệt PCCC nhằm đảm bảo rằng:
-
Công trình được thiết kế an toàn về cháy nổ
-
Hệ thống PCCC được bố trí đúng – đủ – phù hợp công năng
-
Nguy cơ cháy nổ được phòng ngừa ngay từ khâu thiết kế
Đây là bước bắt buộc đối với nhiều loại hình công trình, không phải thủ tục mang tính hình thức hay làm cho “đủ hồ sơ”.
Công Trình Của Bạn Có Bắt Buộc Thẩm Định PCCC Không? Kiểm Tra Nhanh Trong 5 Phút
Theo quy định tại Nghị định 50/2024/NĐ-CP, danh mục các công trình thuộc diện bắt buộc phải thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy được quy định cụ thể, trong đó bao gồm các trường hợp sau:
-
Nhà xưởng, kho hàng:
Công trình có khối tích từ 1.500 m³ trở lên đối với nhóm có mức độ nguy hiểm cháy nổ A, B, hoặc từ 5.000 m³ trở lên đối với các nhóm C, D, E. -
Công trình văn phòng, khách sạn, nhà chung cư:
Công trình có chiều cao từ 7 tầng trở lên, hoặc có tổng khối tích từ 10.000 m³ trở lên. -
Công trình cải tạo, sửa chữa:
Trường hợp việc cải tạo làm thay đổi công năng sử dụng, tăng quy mô xây dựng, hoặc điều chỉnh các giải pháp ngăn cháy, thoát nạn của hệ thống PCCC hiện hữu.
Việc thẩm duyệt PCCC phải được thực hiện trước khi tiến hành thi công hoặc cải tạo công trình. Nếu doanh nghiệp tự ý triển khai khi chưa có văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền, hành vi này sẽ bị xác định là vi phạm quy định pháp luật về PCCC và có thể bị xử phạt theo quy định hiện hành.
Nếu doanh nghiệp chưa chắc công trình của mình có thuộc diện thẩm duyệt hay không, nên kiểm tra lại hồ sơ ngay từ đầu để tránh rủi ro.
3. Không thẩm định PCCC bị coi là hành vi vi phạm gì?
- Thi công công trình khi chưa được thẩm duyệt thiết kế PCCC: Đây là lỗi vi phạm ngay từ giai đoạn đầu tư xây dựng.
- Đưa công trình vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu: Nhiều doanh nghiệp có thẩm duyệt nhưng lại “quên” bước nghiệm thu thực tế, điều này cũng bị coi là vi phạm nghiêm trọng.
- Thẩm duyệt sai thực tế: Thi công không đúng theo bản vẽ đã được cơ quan chức năng phê duyệt.
4. Mức xử phạt PCCC mới nhất khi không thẩm duyệt, không nghiệm thu?
Việc không thực hiện thẩm định hoặc nghiệm thu PCCC không chỉ bị xử lý bằng hình thức nhắc nhở hay yêu cầu bổ sung hồ sơ, mà có thể dẫn đến các mức xử phạt nghiêm khắc, kèm theo nhiều biện pháp cưỡng chế khác.
4.1. Mức xử phạt tiền theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP
-
Hành vi không tổ chức thẩm duyệt thiết kế về PCCC:
Doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. -
Hành vi đưa công trình, hạng mục công trình vào sử dụng khi chưa được nghiệm thu về PCCC:
Mức phạt tiền áp dụng dao động từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Cần lưu ý rằng, theo quy định xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt áp dụng đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân đối với cùng một hành vi vi phạm. Do đó, các doanh nghiệp, chủ đầu tư cần đặc biệt thận trọng trong việc tuân thủ đầy đủ các bước thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC.
4.2. Các hình thức xử phạt bổ sung ngoài tiền phạt
-
Đình chỉ hoạt động hoặc đình chỉ thi công: Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, thời gian đình chỉ có thể kéo dài từ 03 tháng đến 12 tháng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp.
-
Buộc khắc phục hậu quả: Doanh nghiệp phải thực hiện bổ sung đầy đủ các thủ tục thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC theo quy định. Trường hợp công trình không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, cơ quan chức năng có thể yêu cầu tháo dỡ, cải tạo hoặc thi công lại toàn bộ hệ thống PCCC để đảm bảo an toàn theo tiêu chuẩn hiện hành.
Chỉ một thiếu sót trong hồ sơ thẩm duyệt PCCC có thể khiến công trình bị đình chỉ hoạt động hoặc chậm đưa vào sử dụng hàng tháng.
4.3. Hệ lụy thực tế khi bị xử phạt PCCC
Trên thực tế, tiền phạt hành chính chỉ là phần thiệt hại dễ nhận thấy nhất. Việc không tuân thủ quy định về thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng khác, cụ thể:
-
Chậm tiến độ dự án:
Công trình bị tạm dừng hoặc đình chỉ thi công có thể làm gián đoạn kế hoạch vận hành, sản xuất – kinh doanh và ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của doanh nghiệp. -
Ảnh hưởng đến uy tín và hình ảnh doanh nghiệp:
Việc bị xử phạt hoặc đình chỉ hoạt động dễ làm suy giảm mức độ tin cậy của doanh nghiệp trong mắt đối tác, khách hàng và các bên liên quan. -
Rủi ro pháp lý ở mức độ cao hơn:
Trong trường hợp xảy ra cháy, nổ gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản tại công trình chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu PCCC, người đứng đầu doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
5. Những tình huống doanh nghiệp thường bị xử phạt PCCC nhất
Trong quá trình kiểm tra và xử lý vi phạm, cơ quan chức năng thường ghi nhận một số tình huống phổ biến khiến doanh nghiệp bị xử phạt, bao gồm:
- Hoàn thiện công trình rồi mới thực hiện hồ sơ PCCC: Việc thi công xong mới “chạy” hồ sơ thường buộc doanh nghiệp phải đục phá tường, điều chỉnh kết cấu hoặc lắp đặt lại hệ thống PCCC để đáp ứng đúng quy chuẩn, gây phát sinh chi phí lớn và kéo dài thời gian hoàn thiện công trình.
- Thuê đơn vị thiết kế PCCC không đủ năng lực: Hồ sơ, bản vẽ thiết kế không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật dẫn đến việc bị cơ quan Công an trả hồ sơ nhiều lần, làm chậm tiến độ dự án và gây tốn kém thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.
- Trang bị thiết bị PCCC không đúng chủng loại hoặc chưa được kiểm định: Sử dụng thiết bị chưa qua kiểm định hoặc không đúng thông số kỹ thuật trong bản vẽ thẩm duyệt.
6. Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị xử phạt PCCC?
Để hạn chế rủi ro pháp lý và tránh các vi phạm liên quan đến thẩm duyệt PCCC, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện đầy đủ các bước sau:
-
Xác định đúng đối tượng thẩm duyệt:
Doanh nghiệp cần đối chiếu loại hình, quy mô công trình với Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định 50/2024/NĐ-CP để xác định chính xác công trình của mình có thuộc diện bắt buộc phải thẩm duyệt PCCC hay không. -
Thực hiện lập và nộp hồ sơ từ sớm:
Hồ sơ thẩm duyệt PCCC (theo Mẫu PC06) nên được chuẩn bị và nộp ngay từ giai đoạn thiết kế kỹ thuật, nhằm đảm bảo việc thi công sau này phù hợp với các yêu cầu đã được phê duyệt. -
Tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành:
Hệ thống PCCC cần được thiết kế và triển khai theo đúng các quy định mới nhất, bao gồm QCVN 06:2022/BXD, TCVN 3890:2023 và các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan khác. -
Thực hiện nghiệm thu đúng trình tự, thủ tục:
Doanh nghiệp tuyệt đối không đưa công trình hoặc hạng mục công trình vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu PCCC của cơ quan có thẩm quyền.
7. Khi nào nên thuê đơn vị tư vấn – thẩm định PCCC?
Trên thực tế, việc tự triển khai hồ sơ thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC thường gặp nhiều khó khăn do quy trình pháp lý phức tạp, yêu cầu kỹ thuật cao và các quy định thường xuyên được cập nhật. Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng dịch vụ tư vấn – thẩm duyệt PCCC chuyên nghiệp trong các trường hợp sau:
-
Công trình có quy mô lớn, kết cấu và giải pháp kỹ thuật phức tạp
-
Doanh nghiệp không có bộ phận chuyên trách hoặc không am hiểu sâu các nghị định, thông tư, quy chuẩn PCCC mới
-
Dự án cần đảm bảo tiến độ, hạn chế tối đa việc hồ sơ bị trả lại hoặc phải điều chỉnh nhiều lần
Việc làm việc với một đơn vị có kinh nghiệm thực tế sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế sai sót kỹ thuật và đảm bảo công trình đủ điều kiện pháp lý để đưa vào hoạt động ổn định, đúng quy định.
Với kinh nghiệm triển khai hồ sơ PCCC cho nhiều loại hình công trình, PCCC Duy An đang hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu rà soát đối tượng thẩm duyệt, tư vấn giải pháp kỹ thuật đến hoàn thiện hồ sơ và phối hợp nghiệm thu theo đúng quy định hiện hành.
8. Đừng để bị phạt rồi mới “chạy” hồ sơ PCCC
Đầu tư cho hệ thống PCCC đạt chuẩn ngay từ đầu không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn là giải pháp lâu dài nhằm bảo vệ tài sản, con người và sự ổn định trong hoạt động sản xuất – kinh doanh. Thực tế cho thấy, những khoản phạt lớn hay quyết định đình chỉ hoạt động thường xuất phát từ việc chủ quan hoặc chậm trễ trong hoàn thiện hồ sơ PCCC.
Thay vì xử lý hậu quả, doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ PCCC của công trình ngay từ giai đoạn chuẩn bị hoặc trước khi đưa vào sử dụng.
Nếu doanh nghiệp chưa chắc công trình của mình có thuộc diện phải thẩm duyệt PCCC hay không, hoặc đang gặp vướng mắc về hồ sơ pháp lý, hãy liên hệ trực tiếp với PCCC Duy An để được kiểm tra, tư vấn và hướng dẫn đúng quy định.
Hotline tư vấn PCCC Duy An:
Chủ động ngay hôm nay là cách tốt nhất để tránh xử phạt PCCC, đảm bảo công trình đủ điều kiện pháp lý và vận hành ổn định, an toàn lâu dài.
