Sau hàng loạt sự cố cháy nổ thương tâm và sự ra đời của Chỉ thị 19/CT-TTg, công tác rà soát an toàn cháy nổ tại các cơ sở lưu trú đang được siết chặt hơn bao giờ hết. Thời hạn bắt buộc hoàn thành các giải pháp tăng cường an toàn (30/03/2025) đã qua, những cơ sở vi phạm hiện đang đối mặt với nguy cơ đình chỉ hoạt động. Vậy đối với phân khúc nhà trọ nhỏ, 1 tầng, quy định pccc nhà trọ cấp 4 yêu cầu những gì? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết để bảo vệ tài sản và tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.
1. Nhà trọ cấp 4 có bắt buộc phòng cháy chữa cháy không?

Rất nhiều chủ nhà hiện nay vẫn thắc mắc nhà trọ cấp 4 có cần pccc không vì cho rằng quy mô của mình quá nhỏ. Câu trả lời khẳng định là CÓ BẮT BUỘC.
Theo Phụ lục IV Nghị định 50/2024/NĐ-CP, nhà trọ cao dưới 5 tầng và có tổng khối tích dưới 2.500 m3 (trong đó có nhà trọ cấp 4) thuộc danh mục cơ sở do Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã quản lý về PCCC.
Chủ nhà trọ cấp 4 không bị ép buộc phải thực hiện quy trình “Thẩm định thiết kế PCCC“ phức tạp như các tòa chung cư cao tầng. Tuy nhiên, bạn bắt buộc phải tự thực hiện và duy trì các điều kiện an toàn về phòng cháy chữa cháy tại cơ sở của mình và thông báo cho Công an phường/xã.
2. Nhà trọ cấp 4 quy mô bao nhiêu phòng thì phải làm PCCC?
Nhiều người lầm tưởng phải trên 10 phòng mới bị quản lý. Thực tế, pháp luật không quy định số lượng phòng tối thiểu để được “miễn” PCCC. Bất kể bạn cho thuê 1 phòng, 3 phòng hay 10 phòng, chỉ cần có hoạt động kinh doanh lưu trú, bạn đều phải tuân thủ luật.
Ví dụ thực tế: Bạn có một dãy nhà trọ cấp 4 gồm 3–5 phòng, xây 1 tầng trệt trên diện tích 100m2. Cơ sở này thuộc sự quản lý của UBND cấp xã. Bạn không cần xin cấp “Giấy phép PCCC” (Giấy chứng nhận thẩm duyệt), nhưng bắt buộc phải lập Hồ sơ quản lý PCCC cơ sở, có phương án chữa cháy, và trang bị các thiết bị chữa cháy ban đầu. Nếu dãy trọ có từ 10 người lưu trú thường xuyên trở lên hoặc tổng diện tích từ 300m2, các yêu cầu kiểm tra và trang bị sẽ khắt khe hơn một chút (như bắt buộc có đầu báo khói).
3. Nhà trọ cấp 4 cần trang bị gì tối thiểu?
Để trả lời câu hỏi nhà trọ cấp 4 cần trang bị gì, chủ nhà không cần phải đầu tư những hệ thống tự động hàng trăm triệu, nhưng phải đảm bảo các hạng mục tối thiểu sau đây:
- 3.1. Thiết bị chữa cháy tại chỗ: Mỗi khu vực hoặc mỗi 50m2 cần trang bị tối thiểu 1-2 bình chữa cháy xách tay. Bạn có thể kết hợp bình bột ABC (4kg – 8kg) dùng cho cháy chất rắn, lỏng, khí và bình khí CO2 (3kg – 5kg) chuyên dập cháy thiết bị điện. Bình phải có tem kiểm định của Bộ Công an.
- 3.2. Cảnh báo và thoát hiểm: Đối với nhà trọ cấp 4, nên lắp đặt “Đầu báo khói độc lập” chạy bằng pin tại các hành lang hoặc trong phòng để cảnh báo sớm. Lối thoát hiểm phải trang bị đèn chiếu sáng sự cố và đèn Exit (có pin dự phòng) để soi đường khi mất điện.
- 3.3. Bảng biển PCCC: Bắt buộc phải dán bảng Nội quy PCCC, Tiêu lệnh chữa cháy, biển cấm lửa, cấm hút thuốc tại khu vực dễ thấy (thường là lối ra vào chung).
- 3.4. An toàn hệ thống điện & lối thoát: Hệ thống điện phải có aptomat (CB) chống giật, chống rò rỉ điện riêng cho từng phòng. Lối đi chung không được lợp mái tôn bít bùng, không được để xe máy chặn ngang cửa thoát hiểm.
4. Hồ sơ PCCC nhà trọ cấp 4 gồm những gì? Có cần giấy phép không?
Đây là điểm khiến nhiều chủ nhà trọ lúng túng nhất. Xin khẳng định lại: Nhà trọ cấp 4 KHÔNG CẦN xin Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC. Tuy nhiên, bạn BẮT BUỘC PHẢI CÓ bộ hồ sơ pccc nhà trọ cấp 4 (Hồ sơ quản lý PCCC cơ sở) để nộp và lưu trữ tại Công an phường/xã.
Một bộ hồ sơ quản lý PCCC cơ sở đối với nhà trọ quy mô nhỏ thường bao gồm:
- Bản vẽ mặt bằng tổng thể (thể hiện rõ lối thoát nạn, vị trí đặt bình chữa cháy).
- Phương án chữa cháy của cơ sở (Lập theo Mẫu PC17), đã được chủ cơ sở ký duyệt.
- Quyết định ban hành nội quy PCCC.
- Danh sách trang thiết bị PCCC hiện có.
- Sổ theo dõi, biên bản tự kiểm tra PCCC định kỳ.
5. Không làm PCCC, mức phạt PCCC nhà trọ cấp 4 là bao nhiêu?
Nếu không tuân thủ, mức phạt pccc nhà trọ cấp 4 được áp dụng theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Lực lượng chức năng hiện nay đi kiểm tra rất gắt gao. Cụ thể:
- Thiếu bảng nội quy, tiêu lệnh: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 VNĐ đến 300.000 VNĐ (có thể lên 500.000 VNĐ).
- Không trang bị bình chữa cháy thông dụng: Phạt tiền từ 5.000.000 VNĐ đến 10.000.000 VNĐ.
- Không lập hồ sơ PCCC, không có phương án chữa cháy: Phạt từ 5.000.000 VNĐ đến 10.000.000 VNĐ.
- Chặn lối thoát hiểm: Phạt tiền từ 10.000.000 VNĐ đến 20.000.000 VNĐ.
- Hậu quả pháp lý nghiêm trọng: Nếu để xảy ra cháy nổ do thiếu trách nhiệm, chủ nhà trọ có thể bị buộc chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh cho nạn nhân. Nếu gây thiệt hại lớn về người và tài sản, chủ nhà hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (phạt tù từ 2 năm đến 12 năm). Đồng thời, cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh.
6. Dịch vụ tư vấn, khảo sát và thi công PCCC trọn gói – PCCC Duy An

Bạn là chủ nhà trọ bận rộn? Bạn cảm thấy bối rối trước các biểu mẫu (Mẫu PC17) hay không biết mua bình chữa cháy ở đâu có tem kiểm định chuẩn của Bộ Công an? Đừng để mất hàng chục triệu tiền phạt chỉ vì thiếu một bộ hồ sơ hay vài chiếc bình cứu hỏa.
Chúng tôi cung cấp giải pháp toàn diện cho chủ nhà trọ:
- Tư vấn miễn phí: Khảo sát tận nơi, đánh giá chính xác những gì cơ sở của bạn đang thiếu.
- Báo giá nhanh: Cung cấp trọn gói thiết bị (Bình chữa cháy, đầu báo khói, đèn Exit…) cam kết có tem kiểm định.
- Thiết lập hồ sơ chuẩn: Hỗ trợ vẽ sơ đồ thoát nạn, lập Phương án chữa cháy (PC17) chuẩn xác, đúng luật để nộp cho Công an phường/xã.
👉 Hãy liên hệ ngay với chúng tôi hôm nay HOTLINE: 0387 112 030 – 0979 472 042 để được khảo sát và tư vấn PCCC miễn phí, giúp nhà trọ của bạn an toàn và tuân thủ 100% quy định pháp luật!
7. Những thắc mắc thường gặp về PCCC nhà trọ cấp 4
1. Nhà trọ cấp 4 nhà tôi chỉ có 4 phòng, sinh viên ở là chính, có bị công an phường kiểm tra không?
Có. Bất kể số lượng phòng, nhà trọ cấp 4 thuộc diện quản lý của UBND và Công an cấp xã. Công an khu vực có thẩm quyền kiểm tra an toàn PCCC định kỳ 1 năm/lần hoặc kiểm tra đột xuất.
2. Tôi ra cửa hàng mua 2 bình chữa cháy đặt ở hành lang là đủ tiêu chuẩn chưa?
Chưa đủ. Ngoài bình chữa cháy, bạn bắt buộc phải dán thêm Nội quy PCCC, Tiêu lệnh chữa cháy, và quan trọng nhất là phải lập “Hồ sơ quản lý PCCC” (bao gồm phương án chữa cháy) lưu tại cơ sở.
3. Đầu báo khói cho nhà 1 tầng dùng loại nào rẻ mà vẫn đúng luật?
Đối với nhà trọ dưới 5 tầng, bạn có thể sử dụng các loại “đầu báo khói độc lập” chạy bằng pin. Loại này dễ lắp đặt (chỉ cần gắn lên trần), giá thành rẻ (khoảng vài trăm ngàn/thiết bị) và phát ra tiếng kêu lớn khi có khói, rất phù hợp với nhà cấp 4.
4. Mẫu hồ sơ Phương án chữa cháy (PC17) tôi tự tải trên mạng về viết tay được không?
Bạn hoàn toàn có thể tự làm nếu viết đúng biểu mẫu quy định tại Thông tư 149/2020/TT-BCA. Tuy nhiên, hồ sơ cần có sơ đồ mặt bằng và các phương án giả định. Để tránh làm sai bị trả hồ sơ nhiều lần, bạn nên tham khảo ý kiến chuyên môn.
5. Lối đi chung nhà trọ của tôi là dạng hình ống (chỉ có 1 cửa ra vào), có bị phạt vì thiếu lối thoát hiểm không?
Nhà 1 tầng thường chỉ có 1 lối ra. Tuy nhiên, lối ra này tuyệt đối không được bị cản trở bởi xe máy hay đồ đạc. Bạn không được làm “chuồng cọp” kiên cố ở các phòng, cửa chính không được khóa nhiều ổ khóa khó mở từ bên trong khi có sự cố.
6. Mua bình chữa cháy trên mạng không có tem kiểm định có bị phạt không?
Có. Mọi phương tiện PCCC khi đưa vào sử dụng bắt buộc phải có tem kiểm định của cơ quan Công an. Nếu đoàn kiểm tra phát hiện bình trôi nổi, không tem, bạn vẫn bị xử phạt như hành vi không trang bị thiết bị.
7. Sinh viên tự ý xài bếp gas mini trong phòng, nếu cháy thì tôi (chủ nhà) có bị đi tù không?
Nếu bạn không trang bị bình chữa cháy, không có nội quy cấm/hạn chế sử dụng nguồn lửa, không có hồ sơ PCCC, khi sự cố gây hậu quả chết người hoặc thiệt hại lớn, chủ nhà hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (từ 2 đến 12 năm tù).
8. Lỡ bị phạt hành chính xong tôi đóng tiền phạt là cứ thế kinh doanh tiếp đúng không? Không. Cùng với việc nộp phạt, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu biện pháp khắc phục. Chỉ thị 19/CT-TTg quy định rõ, nếu không thực hiện các giải pháp an toàn, cơ sở sẽ bị buộc dừng hoạt động cho đến khi khắc phục xong.
9. Chi phí trọn gói mua thiết bị và làm hồ sơ cho dãy trọ 5 phòng cấp 4 khoảng bao nhiêu?
Chi phí rất hợp lý, thường chỉ dao động từ 3 – 7 triệu đồng cho toàn bộ bình chữa cháy, nội quy, đầu báo khói pin và hướng dẫn lập bộ hồ sơ chuẩn. Đây là mức đầu tư quá rẻ so với nguy cơ mất an toàn và mức phạt hàng chục triệu đồng.
10. Nhà trọ 1 tầng lợp mái tôn ở lối đi chung có vi phạm không?
Nếu lối đi (sân chung) được sử dụng làm lối thoát nạn, việc lợp mái tôn bít bùng, cố định che kín là vi phạm vì ngăn cản khói thoát ra ngoài khi cháy. Khuyến cáo nên để trống hoặc dùng mái che di động bằng vật liệu nhẹ.

